Osiedle Przyjaźń to jedno z najciekawszych miejsc na warszawskiej mapie, zlokalizowane na pograniczu dwóch popularnych dzielnic, czyli Bemowa i Woli. Charakteryzuje się unikalną, drewnianą zabudową, której historia sięga aż siedemdziesięciu lat wstecz. Ta wartość historyczna sprawiła, że cała ta okolica jest obecnie wpisana do gminnej ewidencji zabytków. Niewątpliwie, nie znajdziemy drugiego takiego miejsca w całej stolicy.

Długa historia Osiedla Przyjaźń

Historia Osiedla Przyjaźń rozpoczyna się w latach 50., kiedy tereny dawnej wsi Jelonki, położone na południe od ulicy Górczewskiej, zostały wybrane na siedzibę kilkutysięcznej grupy radzieckich budowniczych Pałacu Kultury i Nauki imienia Józefa Stalina. Właściwości gruntów, na których to osiedle miało powstać, zostały szybko wywłaszczone. Dotychczasowych właścicieli zmuszono do przeprowadzki, oferując im odszkodowanie lub zamienne posiadłości, zlokalizowane pod Warszawą lub na Ziemiach Odzyskanych.

Osiedle Przyjaźń z założenia składało się z dwóch typów drewnianej zabudowy. Sówieccy inżynierowie oraz cały personel zarządzający zamieszkali w komfortowych, jednorodzinnych domach. Szeregowi pracownicy, z drugiej strony, otrzymali mieszkania w pawilonach, które swoim wyglądem nawiązywały do stylu polskich dworków szlacheckich. Wszystkie budowle malowano w dwóch kolorach, niebiesko-czerwonym i niebiesko-białym, co jeszcze bardziej podkreślało ich wyjątkowy, staropolskim styl. Wszystkie te domy zostały wzniesione z drewna, które zostało pozyskane m.in. z destrukcji baraków, które za okupacji niemieckiej stały w obozie jenieckim nieopodal Olsztynka. Dodatkowo, część domków została sprowadzona z Finlandii – za co rząd polski zapłacił cennym węglem wydobywanym na Śląsku.

Osiedle Przyjaźń — wyjątkowy fragment Warszawy

Osiedle Przyjaźń zostało zaprojektowane w taki sposób, aby było samowystarczalne. Na jego terenie wybudowano: kino, stołówkę, klub, łaźnię, przychodnię, kotłownię oraz dwa boiska do gier zespołowych. Samo osiedle przeżywało swój rozkwit podczas najbardziej intensywnych prac przy konstrukcji Pałacu Stalina – wówczas to zamieszkiwało tutaj aż 4,5 tysiąca osób. Po zakończeniu robót większość z radzieckich budowniczych opuściła osiedle, a komunistyczne władze Polski postanowiły przekształcić domy w akademiki oraz mieszkania dla profesorów.

W latach 70. na Osiedlu Przyjaźń mieszkały osoby o różnym profilu, w tym m.in. Alpha Oumar Konaré, późniejszy prezydent Mali, który pracował tam nad swoją doktoratem z zakresu archeologii Afryki Zachodniej na Uniwersytecie Warszawskim. Osiedło było również domem dla wielu znanych postaci polskiej sceny politycznej i kulturalnej, takich jak Leszek Balcerowicz, Jerzy Bralczyk czy znany aktor Krzysztof Tyniec.

Osiedle Przyjaźń dziś

Wraz z rozwojem i powiększaniem się granic Warszawy, osiedle stopniowo zaczęło być otaczane przez bloki mieszkalne wznoszone w technologii wielkiej płyty. Poszerzono także ulice przylegające do osiedla i poprowadzono wzdłuż jednej z nich linię tramwajową. Na jednym z rogów osiedla (na skrzyżowaniu ulicy Górczewskiej z Powstańców Śląskich) wybudowano okazały Ratusz Bemowa. Mimo obiegowej opinii, Osiedle Przyjaźń do dnia dzisiejszego jest własnością państwową. Do maja 2024 roku teren będzie dzierżawiony przez Akademię Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.