Butelka po oleju – czy można wyrzucić ją do plastiku?
Olej, który zużywamy do smażenia, gotowania czy marynowania, zazwyczaj sprzedawany jest w plastikowych butelkach. Po jego zużyciu zostaje nam pusta, ale tłusta i trudna do oczyszczenia butelka. Wydaje się, że skoro to plastik, to należy ją po prostu wyrzucić do żółtego pojemnika — na tworzywa sztuczne i metale. Czy to rzeczywiście takie proste? Niestety, nie do końca.
Plastikowa butelka po oleju to tzw. odpad problematyczny. Z uwagi na resztki tłuszczu, które oblepiają ścianki opakowania, nie powinna ona trafiać do ogólnego pojemnika na plastik. Tłuszcz zanieczyszcza inne odpady w pojemniku i utrudnia proces recyklingu. Dlaczego jeszcze nie można jej tam wrzucać? Sprawdźmy!
Dlaczego butelka po oleju jest odpadem nietypowym?
Choć butelka po oleju jest wykonana z plastiku (najczęściej PET), to pozostałości tłuszczu sprawiają, że nie jest to już czysty materiał do recyklingu. Procesy technologiczne, którym poddawane są plastikowe odpady, przewidują czystość surowca. Silnie zatłuszczone opakowania mogą spowodować zanieczyszczenie całej partii odpadów przeznaczonych do przetworzenia. Może się to skończyć tym, że całe transporty odpadów trafiają na wysypisko zamiast do recyklingu.
W dodatku, nawet płukanie butelki po oleju dużą ilością wody nie rozwiązuje problemu — tworzymy ścieki i marnujemy wodę, a butelka nadal nie będzie idealnie czysta.
Gdzie więc wyrzucić butelkę po oleju?
Najlepszą praktyką jest oddanie butelki po oleju do odpadów zmieszanych, czyli do czarnego pojemnika. Choć plastik w niej zawarty jest teoretycznie surowcem wtórnym, to ze względu na jego zanieczyszczenie nie nadaje się do recyklingu w standardowym systemie odzysku. Gminy często zalecają również, by informacje te potwierdzić na stronach lokalnych zakładów gospodarki komunalnej, ponieważ wytyczne dotyczące segregacji mogą się różnić w zależności od regionu.
W niektórych miejscowościach wprowadzono także osobne punkty zbiórki dla tego rodzaju odpadów, np. w tzw. PSZOK-ach (Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych), gdzie przyjmowane są trudne odpady — plastik zanieczyszczony tłuszczem również może być tam akceptowany.
Czy szkło i plastik z olejów spożywczych traktujemy tak samo?
Nie wszystkie butelki po olejach są plastikowe — wiele olejów, zwłaszcza te z wyższej półki, sprzedawane są w szklanych butelkach. Czy zasada zanieczyszczonego odpadu dotyczy też szkła? Tak, ale sytuacja wygląda nieco inaczej.
Szklane butelki po oleju można umyć i wyrzucić do pojemnika na szkło bezbarwne (lub kolorowe — w zależności od barwy szkła). Szkło jest bardziej odporne na procesy recyklingu niż plastik, a resztki tłuszczu nie wpływają na procesy przetwórstwa w takim stopniu jak w przypadku plastiku. Dlatego jeśli chcemy być bardziej ekologicznymi konsumentami — warto wybierać oleje w szklanych opakowaniach.
Co zrobić z resztkami oleju jadalnego?
A co z samym olejem, który pozostaje po smażeniu lub wyciekł z butelki? Nie wolno go wylewać do zlewu ani toalety! Olej w rurach kanalizacyjnych tworzy poważne zagrożenie — zatyka przewody wodne, łączy się z innymi odpadami, prowadząc do powstawania tzw. tłuszczowych “kamieni” w kanalizacji. Te mogą powodować poważne awarie w infrastrukturze miejskiej.
Dlatego zużyty olej jadalny należy wlać do szczelnego pojemnika (np. oryginalnej butelki po oleju), a następnie oddać go do PSZOK-a albo do specjalnych punktów zbiórki, które coraz częściej pojawiają się na osiedlach lub przy supermarketach.
Czy biodegradowalne oleje też są problematyczne?
Na rynku pojawiają się także oleje oznaczone jako “biodegradowalne” lub “eko”. Często konsumentom wydaje się, że skoro produkt jest bio, to i jego opakowanie może być wyrzucane bez szczególnych restrykcji. To jednak mit. Niezależnie od tego, czy olej ma właściwości biodegradowalne czy nie, jego obecność na ściankach butelki nadal zanieczyszcza plastik i uniemożliwia jego przetworzenie. Dlatego również “eko” butelki powinny trafić do zmieszanych, o ile nie są idealnie czyste.
Gdzie oddać zużyty olej i butelki – mapa punktów odbioru
Coraz więcej miast udostępnia interaktywne mapy punktów odbioru trudnych odpadów. Warto poszukać takich informacji na lokalnych stronach internetowych Urzędu Miasta lub Gminy. Tam często znajdziemy wykazy miejsc, gdzie można oddać butelki po oleju, zużyty olej spożywczy i inne odpady specjalne.
Niektóre sieci handlowe, takie jak Lidl, Auchan czy Carrefour, zaczęły również prowadzić pilotażowe programy zbierania zużytego oleju. W specjalnych pojemnikach można oddać zarówno przeterminowany olej, jak i plastikowe opakowania po nim.
Jak zmniejszyć ilość odpadów tłuszczowych w domu?
Jednym ze sposobów na ograniczenie problemu z olejowymi śmieciami jest przemyślana konsumpcja. Kupując olej w mniejszych butelkach, mamy większe szanse na zużycie całości i efektywne przechowywanie. Warto także stosować oleje w sprayu, które są wydajne i zostawiają mniej resztek.
Świetnym rozwiązaniem jest także ponowne użycie butelek po oleju np. w gospodarstwie domowym, np. do przechowywania detergentów, środków czystości (po odpowiednim myciu) lub jako opakowania do domowych kompozycji tłuszczowych.
Dbajmy też o edukację domowników, aby wspólnie podejmować świadome decyzje dotyczące segregacji. Małe zmiany w codziennych nawykach działają globalnie, wpływając na zmniejszenie ilości odpadów trudnych do przetworzenia.
