Co to jest dodatek węglowy i komu przysługuje?
Dodatek węglowy to forma wsparcia finansowego wprowadzona przez rząd w odpowiedzi na gwałtowny wzrost cen węgla na rynku krajowym i światowym. Ma na celu złagodzenie obciążeń finansowych gospodarstw domowych, które ogrzewają swoje mieszkania lub domy za pomocą węgla i paliw węglopochodnych. Dodatek ten w wysokości 3000 zł przysługuje gospodarstwom domowym, które wykorzystują jako główne źródło ogrzewania urządzenia zasilane węglem kamiennym, brykietem lub peletem węglowym, wpisane lub zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
Jednak w przypadku mieszkańców bloków, sytuacja nie zawsze jest oczywista. Czy można ubiegać się o dodatek węglowy, jeśli mieszkanie znajduje się w budynku wielorodzinnym? Kluczową kwestią jest to, jakie źródło ciepła zasila mieszkanie – czy jest to indywidualne palenisko, czy też wspólna kotłownia węglowa dla całego bloku.
Czy mieszkańcy bloków z CO mogą skorzystać z dodatku węglowego?
Dla wielu mieszkańców bloków istotne jest rozróżnienie pomiędzy indywidualnym źródłem ciepła a wspólnym systemem centralnego ogrzewania (CO). Dodatek węglowy przysługuje wtedy, gdy gospodarstwo domowe używa do ogrzewania węgla jako głównego paliwa i zostało to zgłoszone do CEEB. Problem pojawia się w sytuacji, gdy dana osoba zamieszkuje blok mieszkalny podłączony do wspólnej kotłowni węglowej lub sieciowej, a nie ma indywidualnego pieca w lokalu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku wspólnej kotłowni, dodatek węglowy może być przyznany tylko raz dla całej wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej. Wniosek musi wówczas złożyć zarządca budynku lub upoważniony przedstawiciel wspólnoty, a uzyskane środki są dzielone proporcjonalnie do ilości lokali. To oznacza, że indywidualny lokator nie otrzyma bezpośredniego przelewu na konto, ale jego część świadczenia może być wykorzystana na obniżenie kosztów ogrzewania np. w czynszu.
Jak sprawdzić, czy źródło ogrzewania jest zgłoszone do CEEB?
Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków to rejestr, w którym każdy właściciel lub zarządca nieruchomości zobowiązany jest zgłosić źródło ogrzewania budynku. Termin na dokonanie wpisu upłynął 30 czerwca 2022 roku, jednak możliwe jest jego aktualizowanie. Aby sprawdzić, czy dane źródło ciepła znajduje się w ewidencji, należy skontaktować się z odpowiednim urzędem gminy lub wejść na stronę ceeb.gov.pl. Można też zapytać zarządcę nieruchomości – to on odpowiada za zgłoszenie kotłowni wspólnej znajdującej się w bloku.
Brak zgłoszenia do CEEB eliminuje możliwość otrzymania dodatku węglowego. Należy także pamiętać, że składanie nieprawdziwych danych w deklaracji może skutkować konsekwencjami prawnymi.
Wspólna kotłownia a zasady przyznawania dodatku
Jeżeli blok korzysta z wspólnej kotłowni węglowej, np. zasobów wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni, to nie każdy lokator może samodzielnie złożyć wniosek o dodatek. W tym przypadku ustawa przewiduje możliwość złożenia jednego wniosku przez zarządcę budynku. W praktyce bywa to jednak kłopotliwe, ponieważ część zarządców odmawia składania takiego wniosku, zasłaniając się brakiem technicznych możliwości rozdzielenia kosztów lub brakiem odpowiedniej dokumentacji.
Warto w takiej sytuacji odbyć rozmowę ze wspólnotą lub spółdzielnią i wspólnie podjąć działania zmierzające do pozyskania dodatku. Jeśli zarządca zdecyduje się ubiegać o świadczenie na rzecz mieszkańców, otrzymana kwota powinna być wykorzystana na pokrycie części lub całości kosztów opału, co może wpłynąć na obniżenie kosztów wspólnego CO dla wszystkich lokatorów.
Dodatek węglowy a inne formy ogrzewania w blokach
Bardzo często mieszkańcy bloków są podłączeni do miejskiej sieci ciepłowniczej lub korzystają z innych źródeł energii, takich jak gaz, energia elektryczna czy pompy ciepła. W takiej sytuacji dodatek węglowy nie przysługuje. To samo dotyczy sytuacji, gdy ogrzewanie indywidualnego mieszkania odbywa się przy pomocy pieca gazowego czy kaloryferów elektrycznych. Zgodnie z ustawą, tylko gospodarstwa domowe wykorzystujące węgiel jako główne źródło ciepła mogą liczyć na tę formę wsparcia.
W przypadku innych źródeł ciepła istnieją alternatywne formy wsparcia, takie jak dodatek osłonowy czy dopłaty do rachunków za prąd lub gaz, zależne od dochodów gospodarstwa domowego.
Jak i gdzie złożyć wniosek o dodatek węglowy?
Wniosek o dodatek węglowy należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla miejsca zamieszkania. Można to zrobić osobiście, listownie lub przez internet za pośrednictwem platformy ePUAP. Formularz wniosku dostępny jest na stronie internetowej urzędu, a także w siedzibie samego urzędu. Dla osób zamieszkujących bloki i korzystających z indywidualnych pieców na węgiel, konieczne może być dostarczenie dokumentu potwierdzającego zgłoszenie źródła ciepła do CEEB oraz opisu sytuacji mieszkaniowej.
W przypadku kotłowni wspólnej, jak wspomniano wcześniej, wniosek składa zarządca. Uwaga: tylko jedno gospodarstwo domowe zamieszkujące w budynku może otrzymać dodatek w pełnej wysokości, jeśli kotłownia jest wspólna. To oznacza, że środki będą przypisane do jednego adresu – zazwyczaj decyduje o tym wspólnie społeczność lokalna w budynku lub decyzja zarządcy.
Czy dodatek wpłynie na koszty czynszu i opłat za ogrzewanie?
Odpowiedź na to pytanie zależy od sposobu zarządzania wspólną kotłownią oraz podejścia administratora budynku. Gdy dodatek węglowy zostanie przyznany wspólnocie lub spółdzielni mieszkaniowej, środki te powinny zostać wykorzystane na zakup paliwa opałowego. W praktyce może to oznaczać, że mieszkańcy zapłacą mniej za ogrzewanie w sezonie grzewczym. Rachunki za ciepło mogą obniżyć się np. poprzez pomniejszenie zaliczek na fundusz eksploatacyjny lub rozliczenie różnicy w kosztach ogrzewania po zakończeniu sezonu grzewczego.
Warto dopytać zarządcę lub administrację budynku, czy planują oni złożyć wniosek o dodatek oraz w jaki sposób zostanie on rozliczony na korzyść mieszkańców.
Co zrobić, jeśli dodatek został niesłusznie odrzucony?
Odrzucenie wniosku o dodatek węglowy może nastąpić z kilku powodów: brak wpisu do CEEB, niezgodność danych, wykorzystywanie innego źródła ogrzewania niż węgiel lub złożenie więcej niż jednego wniosku dla tego samego adresu. W przypadku decyzji odmownej, przysługuje prawo do wniesienia odwołania. Należy to zrobić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, składając odwołanie do organu drugiej instancji za pośrednictwem urzędu, który odmowę wydał.
Warto dołączyć wszelkie dokumenty potwierdzające spełnianie warunków – np. wydruk deklaracji z CEEB czy oświadczenie zarządcy budynku. Pomocne może również być uzasadnienie, dlaczego akurat dane gospodarstwo domowe powinno otrzymać świadczenie, np. ze względu na rzeczywisty udział w kosztach ogrzewania opartym na węglu.
