Jerzy Duda-Gracz — Malarz, pełen treści i emocji

Przenikliwy obserwator i krytyk natury ludzkiej

Jerzy Duda-Gracz — utalentowany malarz, rysownik, scenograf i pedagog, widziany przez wielu jako artysta, który zręcznością omijał ramy cenzury. Jego twórczość emanuje głębszą treścią, której odkrycie jest dla obserwatora niejednokrotnie ekscytującym doświadczeniem. Duda-Gracz był nieocenionym analizatorem i krytykiem natury ludzkiej. Jego obrazy i rysunki często uwypuklały takie wady ludzkie jak głupota, lenistwo, nietolerancja, chamstwo i nieodpowiedzialność. Z tej perspektywy, łatwo można dostrzec w Duda-Graczu głębokiego moralistę, zaś jego dzieła są często określane jako komiczne i satyryczne.

Początki kariery i edukacja

Narodzony 20 marca 1941 roku w Częstochowie, Jerzy Duda-Gracz ukończył Państwowe Liceum Technik Plastycznych w rodzinnym mieście. Następnie kontynuował swą edukację artystyczną na Wydziale Grafiki krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki, gdzie w 1968 roku otrzymał dyplom. Początkowo pracował jako nauczyciel w macierzystej uczelni, a potem w latach 1992-2001 wykładał na Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie. W późniejszym okresie swojej kariery, aż do śmierci, był związany z Wydziałem Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Wystawy w kraju i za granicą

Swoje dzieła prezentował na 168 indywidualnych wystawach zarówno w kraju, jak i za granicą. Jego prace były prezentowane m.in. w Berlinie, Londynie, Budapeszcie, Paryżu, Moskwie, Rzymie, Wiedniu, Sztokholmie, Florencji, Bratysławie, Sofii, Duseldorfie, Chicago, Delhi, Oldenburgu, Monachium, Lipsku i Nowym Jorku. Również uczestniczył w 359 wystawach krajowych, zagranicznych i międzynarodowych prezentacjach sztuki polskiej, m.in. w Tokio, Wiedniu, Kolonii, Malmoe, Paryżu, Sztokholmie, Hamburgu, Ostrawie, Halle, Dortmundzie, Brukseli, Arnhem, Londynie, Rotterdamie, Rzymie, Salzburgu, Sewilli i Monachium.

Cykl Chopinowi

Jednym z najważniejszych projektów artystycznych Duda-Gracza było stworzenie cyklu obrazów Chopinowi. Każde z nich stanowiło malarską interpretację jednego utworu lub jego części – w przypadku większych form muzycznych. Całe przedsięwzięcie obejmuje 313 dzieł, które ilustrują aż 295 utworów ulubionego kompozytora malarza – Fryderyka Chopina. Duda-Gracz ukończył prace nad projektem w 2003 roku, zaś cykl Chopinowi miał swoją premierę w postaci multimedialnej prezentacji na Światowej Wystawie EXPO 2005 w Japonii.

Portrety, autoportrety i scenografie

W repertuarze twórczym Jerzego Duda-Gracza znalazły się także liczne portrety, autoportrety. Znany był także jako twórca realizacji scenograficznych. Jego obrazy znajdują się w zbiorach krajowych oraz zagranicznych, a także w prywatnych kolekcjach takich osób jak Wiesław Ochman, Wojciech Fibak, Kraft Aleksander Prinz zu Hohenlohe.

Podtrzymanie pamięci o artysty

Jego imię nosi ulica w Katowicach oraz Szkoła Podstawowa nr 32 w Częstochowie. Duda-Gracz zmarł 5 listopada 2004 roku w Łagowie, pozostawiając po sobie wyjątkowy dorobek i wpływając na polską sztukę.