Furczak gołąbek, zwany również polskim kolibrem, jest owadem, który nutą do zmylenia potrafi przypomnieć swoim wyglądem oraz zachowaniem tę ujmującą, południowoamerykańską ptaszkę. Charakteryzuje się niezwykle szybkim ruchem skrzydeł, dochodzącym nawet do kilku tysięcy razy na minutę, co umożliwia mu zawisnąć nieruchomo w powietrzu. W trakcie lotu wydaje specyficzny, furkoczący dźwięk.

Case of mistaken identity

Wiele osób zwraca uwagę na niecodzienne widoki w swoich ogrodach. Momentami wydaje się, że to właśnie tam, między krzewami candymint, pojawił się uroczy koliber. Prawda jest jednak taka, że kolibry, ze względu na swoje preferencje klimatyczne, nie występują w klimatach umiarkowanych, takich jak polski. Zamieszkują one jedynie tropikalne i podzwrotnikowe rejony obu Ameryk. Gdzie zatem leży sedno owej pomyłki?

Furczak gołąbek a koliber: Gdzie są podobieństwa?

Furczak gołąbek posiada wiele cech, które zbieżne są z cechami kolibrów. Można tu prześledzić kilka najważniejszych:

  • Zasada działania skrzydeł: taki sam modus operandi obserwujemy zarówno u kolibrów, jak i u furczaków. Pierwsze latają po owadziemu – ich skrzydła działają na zasadzie śmigieł helikoptera, zas furczaki kreślą swoimi skrzydłami 80 uderzeń na sekundę, formując kształt ósemki. To pozwala im unieruchomić lot, zatrzymując się nad penetracją kielicha kwiatów.
  • Sposób pobierania pożywienia: oba gatunki pobierają nektar na specyficzny sposób. Kolibry zasysają go dzięki długiemu języczkowi, zaś furczaki używają do tego celu rozwijanej ssawki, której długość częstokroć przewyższa długość ich ciała.
  • Termoregulacja: furczak i koliber są ciepłokrwistymi stworzeniami. Przed wzniesieniem się w powietrze rozgrzewają swoje mięśnie, wprowadzając skrzydła w drgania. Temperatura ich tułowia wynosi średnio 38°C.
  • Sterówki: odwłok furczaków posiada czarne i białe plamki, a zakończony jest charakterystycznymi sterówkami przypominającymi ogon kolibra. Są to pęczki wydłużonych łusek spełniające funkcje sterów oraz stabilizatorów.

Wszystkie te cechy sprawiają, że furczaki bywają często mylone z kolibrami.

Macroglossum stellatarum: jednym słowem furczak gołąbek

Skrzydła owego “polskiego kolibra” posiadają rozpiętość od 4 do 5 cm. Naturalne ubarwienie jest szaro-rdawe. Furczak gołąbek jest szczególnie widoczny podczas posiłku, uwielbia bowiem nektar. W ciągu zaledwie pięciu minut potrafi opróżnić zawartość aż 100 kwiatów. Jest przy tym niezwykle szybki, w locie osiąga prędkość 50 km na godzinę.

Motyl ten można spotkać na łąkach, w ogrodach, ale także na balkonach. Furczaki szczególnie przyciągają rośliny o długich i wąskich kielichach kwiatów. Są to na przykład: wiciokrzew, werbena, budleja, żmijowiec, lilak, ostrogowiec oraz jaśmin.

Roczny cykl życiowy furczaka gołąbka

W naszych krajobrazach furczaki zaczynają pojawiać się około kwietnia i maja. To właśnie wtedy wracają z zimowania w ciepłych krajach do Alp, gdzie składają jaja. Najchętniej robią to na liściach wiciokrzewu czy też przytulii. Wyklute z jaj gąsienice są zielone lub brązowe i posiadają charakterystyczny niebieski róg. Na przełomie sierpnia i września przechodzą one metamorfozę w dojrzałe owady. Furczaki pozostają z nami aż do października. Potem część z nich udaje się na południe, natomiast reszta próbuje przezimować w Polsce. Ostrzejsze zimy są dla nich synonimem śmierci.