Życiorys i charakter artystyczny Tadeusza Makowskiego

Gdy słyszymy o Tadeuszu Makowskim, na myśl przychodzą określenia jak: wielki samotnik i pasjonat sztuki. Był to malarz, rysownik, grafik, i co więcej, jedna z ważniejszych postaci w polskim świecie sztuki z pierwszej połowy XX wieku. Nie jest to człowiek łatwy do opisania – według francuskiego krytyka, Louisa Leon-Martina, Makowski to człowiek bez biografii. Chociaż to stwierdzenie może wydawać się na pierwszy rzut oka przesadzone, fakt jest taki, że życie tego artysty bywało postrzegane jako bez sensacji i skandali. Skupmy się zatem na tym, co rzeczywiście wiemy na temat Tadeusza Makowskiego.

Wczesne lata życia i edukacja

Tadeusz Makowski urodził się w Oświęcimiu, 29 stycznia 1882 r. W dzieciństwie- w roku 1890, Makowski doświadczył poważnego wypadku, w wyniku którego uległ poparzeniu. Ten incydent zmusił go do spędzenia niemałej ilości czasu w domu, gdzie jako mały chłopiec odkrył swoją pasję do rysowania. To stało się jego ulubioną formą rozrywki, choć w jego rodzinie nie było dotąd żadnych artystycznych tradycji. Początkowo, w szkole powszechnej, Makowski wykazywał również uzdolnienia matematyczne, co napawało jego praktycznego ojca nadzieją na zabicie przyszłość.

Kiedy nadszedł czas na dalszą edukację, Makowski, ku zdziwieniu swojego ojca, zdecydował się na studia z filologii klasycznej i polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Następnie, w 1903 r., rozpoczął edukację w dziedzinie malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, którą ukończył z srebrnym medalem w 1908 r. W trakcie swojej edukacji akademickiej, Makowski zaskoczył społeczność akademicką, angażując się w przygotowanie spektakli w kabarecie literackim znanym jako Zielony Balonik, na którego potrzeby projektował kukiełki do szopek.

Przenosiny do Paryża

Na przełomie 1908/1909 roku Tadeusz Makowski zdecydował się na wyjazd do Paryża, gdzie ostatecznie osiadł na stałe. Tutaj artysta ostatecznie wszedł w środowisko artystyczne, skupione wokół Henry Le Fauconniera, i nawiązał znajomości ze słynnymi przedstawicielami kubizmu, takimi jak Albert Gleizes, Jean Metzinger, Fernand Léger, Aleksander Archipenko, Piet Mondrian i Guillaume Apollinaire. Mimo obcej kultury i języka, Makowski nigdy nie ustanowił własnej rodziny, ale wytworzył więzi przyjaźni, które miały znaczący wpływ na jego życie

Okres I Wojny Światowej i pojawienie się motywu dziecka w twórczości Makowskiego

Podczas I Wojny Światowej, Tadeusz Makowski zamieszkał w Bretanii u swojego przyjaciela, Władysława Ślewińskiego, gdzie w wolnym czasie malował pejzaże i sceny z życia miejscowych chłopów, utrzymane w ciepłej tonacji żółcieni i czerwieni. Właśnie w tym okresie, w 1918 roku, w twórczości Makowskiego po raz pierwszy pojawił się motyw, który ostatecznie zdefiniował jego styl – postać dziecka. W swoim malarstwie zaczął on tworzyć liryczne wizerunki dzieci w pastelowych tonacjach.

Członkostwo w międzynarodowej grupie malarskiej i większe zlecenia.

W 1923 r. Tadeusz Makowski dołączył do międzynarodowej grupy malarskiej z Marcem Gromairem, Julesem Pascinem i Perem Krohgiem. W 1925 roku, artysta zrealizował zlecenie na ilustrowanie Pastorałek Tytusa Czyżewskiego.

Znak rozpoznawczy twórczości Makowskiego i pierwsze indywidualne wystawy

1927 rok przynosił kolejne ważne momenty w karierze Makowskiego. Tworzy on obraz Powrót ze szkoły, gdzie po raz pierwszy wprowadza do swojego malarstwa sylwetki dzieci w trójkątne czapki, które staja się odtąd znakiem rozpoznawczym twórczości artysty. W tym samym roku odbyła się pierwsza indywidualna wystawa Makowskiego w Galerii Berty Weill. Jednak to druga wystawa, która odbyła się w tym samym miejscu rok później, przyniosła mu znaczny sukces, który wpłynął na umocnienie jego pozycji w środowisku artystycznym. Dwa lata później, w 1930 roku, artysta rozpoczął cykl swoich charakterystycznych obrazów: Szewc, Strzelec, Rybak.

Śmierć Makowskiego i pośmiertne docenienie jego twórczości

Końcowe lata życia Makowskiego zaczynamy 1 listopada 1932 r., kiedy to artysta zmarł na wylew krwi do mózgu, będąc w szpitalu Hotel Dieu w Paryżu. Zmarł w wieku 50 lat, będąc na progu swojej kariery. Po jego śmierci, przyjaciele Makowskiego zdecydowali się na stworzenie Towarzystwa Przyjaciół Tadeusza Makowskiego, z M. Gromairem i krytykiem L.L. Martinem na czele. Ich misją było zrobić wszystko, co możliwe, aby dać publiczności pojęcie o prawdziwym obliczu Makowskiego i wielkości jego dzieła.

W roku następnym odbyła się pierwsza pośmiertna wystawa prac Makowskiego w Salonie Niezależnych, a w 1936 roku, wystawa na XX Biennale w Wenecji przynosi mu ogromny sukces, którego sam artysta nie doczekał. Niestety, działania II Wojny Światowej przerwały działalność stowarzyszenia, ale na szczęście, płótna Makowskiego, zdeponowane w paryskim składzie mebli, ocalały. W 1954 roku dzieła Tadeusza Makowskiego wróciły do Polski, gdzie do dnia dzisiejszego są doceniane za swoją wyjątkowość i oryginalność.