Zofia Stryjeńska: Artystka wielu talentów

Znana i doceniana artystka dwudziestolecia międzywojennego, Zofia Stryjeńska, jest często kojarzona z stylem art deco, w którym tworzyła swoje prace już od dzieciństwa. Co cudownie zdumiewające, jej talent nie był ograniczony do malowania. Stryjeńska interweniowała również w ilustrację, tworzenie scenografii oraz projektowanie tkanin i zabawek. Aby uczcić rocznicę jej urodzin, 13 maja 2021, Google wysunął na pierwszy plan animację z jej podobizną.

Zofia Stryjeńska: Zarys biograficzny

Zofia Stryjeńska urodziła się 13 maja 1891 w Krakowie. W 1909 roku rozpoczęła naukę w Szkole Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej w Krakowie, gdzie już po dwóch latach ukończyła kurs ze wyróżnieniem. Ciekawostką jest to, że w 1911 roku udając mężczyznę, o nazwie Tadeusza Grzymała Lubańskiego, rozpoczęła studia malarskie w Monachium. W krótkim ciągu roku, jej sekret został ujawniony i artystka była zmuszona do powrotu do Krakowa.

Niewątpliwie, Stryjeńska miała bardzo owocne życie zawodowe. Autorka wydała wiele dzieł sztuki, które są obecnie znane i doceniane na całym świecie. Starała się jednak pogodzić swoje artystyczne pasje z życiem osobistym.

4 listopada 1916 roku, Zofia miała ślub z architektem, Karolem Stryjeńskim. Miała z nim trójkę dzieci: córkę Magdę oraz bliźniaków Jacka i Jana. Para zdecydowała się na rozstanie w 1927 roku, z powodu kłopotliwych kwestii związanych z niewiernością Karola. Drugim mężem Stryjeńskiej został Artur Socha, ale dla wielu, również ten związek okazał się być nieszczęśliwy. Zofia musiała ciężko pracować, aby utrzymać rodzinę, często zapracowując się. Niestety, para rozwiodła się kilka lat później. Związała się potem z Arkadym Fiedlerem, znanym podróżnikiem i pisarzem.

Zofia Stryjeńska zmarła na atak serca 28 lutego 1976 roku w Genewie, gdzie została pochowana na cmentarzu w Chene-Bourg.

Zofia Stryjeńska: Osiągnięcia artystyczne

Stryjeńska zadebiutowała jako artystka w 1912 roku, prezentując cykl kartonów o nazwie Polskie bajdy, które były inspirowane opowieściami ludowymi. Pierwsze docenienie jej pracy nadeszło rok później, kiedy Jerzy Warchałowski, krytyk sztuki, opisał jej twórczość.

W 1918 roku, Stryjeńska wstąpiła do koła artystycznego o nazwie Warsztaty Krakowskie. Przez czas tam spędzony, pracowała jako projektantka zabawek oraz jako autorka tekstów graficznych. Rok 1925 przyniósł artystce międzynarodowy sukces. Na Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu, Stryjeńska zdobyła aż cztery Grand Prix, za działania związane z malarstwem, plakatem, tkaniną, ilustracją oraz Diplom d’Honneur za projekty zabawek. Wówczas została także odznaczona Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej.

Lata 20. były dla niej bardzo płodne artystycznie. Dzieła takie jak Pastorałka, cykl Bożków słowiańskich, Pascha, Pory roku, Kolędy, Cztery sakramenty i Tańce polskie znalazły uznanie i przyniosły jej sławę. W 1930 roku, Stryjeńska została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 1936 roku, otrzymała także Złoty Wawrzyn Akademicki Polskiej Akademii Literatury za „wybitne zasługi dla polskiej sztuki w ogóle”.

Połowa lat 30. okazała się mniej przyjaznym okresem dla kariery Zofii Stryjeńskiej. Artystka nie otrzymywała wystarczającej ilości zleceń, co skłoniło ją do sprzedaży kilku obrazów lichwiarzom. Pod koniec 1938 roku, przyjęła kilka zamówień od polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w tym zlecenie na wykonanie kilimu dla cesarza Japonii, Hirohito.

Stryjęńska spędziła okupację niemiecką w Krakowie, po czym wyjechała z Polski do Genewy, gdzie mieszkała już jej córka, a później osiedlili się synowie. Od tego momentu musiała borykać się z problemami finansowymi oraz tęsknotą za ojczyzną.

Zofia Stryjeńska: Najbardziej znane obrazy

Do najbardziej znanych dzieł Zofii Stryjeńskiej zaliczamy:

  • Rok obrzędowy w Polsce
  • Pastorałka
  • Pascha. Pieśń o Zmartwychwstaniu Pańskim
  • Ilustracje do Monachomachii Krasickiego
  • Polichromie kamienic na Rynku Starego Miasta w Warszawie
  • Pory roku
  • Kolędy
  • Dekoracja sali w cukierni E. Wedla w Warszawie
  • Cztery sakramenty
  • Tańce polskie.